PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.
 
Iedereen maakt in zijn leven weleens een ingrijpende of schokkende gebeurtenis mee. Veel mensen ervaren daarna tijdelijk stress, angst of verdriet. Dat is een normale reactie op een abnormale gebeurtenis. Bij de meeste mensen nemen deze klachten na verloop van tijd af. Wanneer klachten langdurig blijven bestaan, ernstiger worden of het dagelijks leven sterk beïnvloeden, kan er sprake zijn van Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) of Complexe Posttraumatische Stressstoornis (CPTSS).Dit artikel helpt om de samenhang tussen de verschillende klachten beter te begrijpen. Het is geen hulpmiddel om zelf een diagnose te stellen.

Goed om te weten
Alleen een gekwalificeerde zorgverlener, zoals een psycholoog of psychiater, kan vaststellen of er sprake is van PTSS of CPTSS.

Niet iedereen heeft dezelfde klachten
PTSS en CPTSS zien er bij iedereen anders uit.Sommige mensen hebben vooral last van:

• herbelevingen;
• nachtmerries;
• schrikreacties.

Anderen ervaren juist:

• vermijding;
• emotionele gevoelloosheid;
• concentratieproblemen;
• lichamelijke klachten;
• problemen met vertrouwen.

Er bestaat geen "standaardprofiel" van iemand met PTSS of CPTSS.

Klachten kunnen langzaam ontstaan
Veel mensen denken dat traumaklachten direct na een ingrijpende gebeurtenis beginnen. Dat is niet altijd zo. Soms ontstaan klachten pas weken, maanden of zelfs jaren later. Ook kunnen klachten lange tijd mild blijven en pas toenemen wanneer iemand opnieuw veel stress ervaart of wordt geconfronteerd met een nieuwe ingrijpende gebeurtenis.

Klachten kunnen veranderen
Traumaklachten blijven niet altijd hetzelfde. In sommige periodes staan vooral angst en herbelevingen op de voorgrond. Op andere momenten kunnen juist vermoeidheid, concentratieproblemen of emotionele afsluiting meer opvallen. Ook herstel verloopt meestal niet in een rechte lijn. Goede en moeilijke periodes kunnen elkaar afwisselen.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Het is verstandig om professionele hulp te zoeken wanneer klachten:

• langer dan een maand aanhouden;
• steeds erger worden;
• invloed hebben op werk of studie;
• relaties onder druk zetten;
• leiden tot vermijding van dagelijkse activiteiten;
• veel spanning of verdriet veroorzaken;
• het dagelijks functioneren beperken.

Ook wanneer je twijfelt of je klachten met een traumatische gebeurtenis samenhangen, kan het verstandig zijn dit met een huisarts of behandelaar te bespreken.

Wanneer kan er sprake zijn van CPTSS?
CPTSS ontstaat meestal na langdurige of herhaalde traumatische ervaringen waaruit ontsnappen moeilijk of onmogelijk was.Naast de klachten van PTSS ervaren mensen met CPTSS vaak ook:

• moeite met het reguleren van emoties;
• een negatief zelfbeeld;
• problemen in relaties en vertrouwen.

Niet iedereen met langdurig trauma ontwikkelt CPTSS.

Klachten kunnen op andere aandoeningen lijken
Sommige klachten van PTSS of CPTSS lijken op klachten die ook voorkomen bij andere aandoeningen. Bijvoorbeeld:

• depressie;
• angststoornissen;
• burn-out;
• somatische-symptoomstoornissen;
• persoonlijkheidsstoornissen;
• slaapstoornissen.

Soms komen meerdere aandoeningen tegelijkertijd voor. Daarom is een zorgvuldig onderzoek door een deskundige belangrijk.

Waarom herkennen mensen PTSS of CPTSS niet altijd?
Veel mensen leggen de relatie met een traumatische gebeurtenis niet direct. Dat kan verschillende redenen hebben. Bijvoorbeeld omdat:

• het trauma lang geleden plaatsvond;
• klachten geleidelijk zijn ontstaan;
• iemand de gebeurtenis heeft weggestopt;
• lichamelijke klachten op de voorgrond staan;
• iemand denkt dat zijn of haar reacties "normaal" zijn geworden.

Daardoor lopen sommige mensen jarenlang rond met klachten zonder te weten dat deze mogelijk samenhangen met trauma.

Hoe kan de omgeving dit ervaren?
Partners, familieleden of vrienden merken soms dat iemand:

• sneller geïrriteerd raakt;
• zich terugtrekt;
• minder energie heeft;
• slechter slaapt;
• moeite heeft met vertrouwen;
• afspraken afzegt;
• minder plezier beleeft aan activiteiten.

Omdat veel klachten aan de buitenkant niet zichtbaar zijn, begrijpt de omgeving niet altijd wat er speelt. Open communicatie en goede informatie kunnen helpen om meer begrip te creëren.

Veelvoorkomende misverstanden
1. "Ik functioneer nog, dus ik zal wel geen PTSS hebben."
Veel mensen met PTSS of CPTSS blijven lange tijd werken, studeren of voor anderen zorgen, terwijl zij ondertussen veel klachten ervaren.
2. "Het trauma is al jaren geleden."
Traumaklachten kunnen ook lange tijd na de gebeurtenis ontstaan of opnieuw verergeren.
3."Anderen hebben veel ergere dingen meegemaakt."
De kans op PTSS of CPTSS hangt niet alleen af van de gebeurtenis zelf, maar ook van factoren zoals duur, leeftijd, eerdere ervaringen, steun uit de omgeving en persoonlijke kwetsbaarheid.

Wanneer is het verstandig hulp te zoeken?
Twijfel je of jouw klachten samenhangen met een traumatische ervaring? Bespreek dit dan met je huisarts of een andere zorgverlener. Vroege herkenning kan bijdragen aan een passende behandeling en kan voorkomen dat klachten verder toenemen.

Samenvatting
PTSS en CPTSS kunnen zich op veel verschillende manieren uiten. Niet iedereen ervaart dezelfde klachten en klachten kunnen in de loop van de tijd veranderen. Wanneer traumaklachten langdurig aanhouden of het dagelijks functioneren beïnvloeden, is het verstandig professionele hulp te zoeken. Een goede diagnose is belangrijk om passende behandeling en ondersteuning te kunnen bieden.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA)
• ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
• Nederlandse multidisciplinaire richtlijnen voor trauma- en stressorgerelateerde stoornissen
• Internationale wetenschappelijke literatuur over PTSS, CPTSS, diagnostiek en vroegsignalering