PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Na een traumatische gebeurtenis vragen veel mensen zich af of zij ooit weer zullen herstellen. Misschien hoop je dat de klachten volledig verdwijnen, of vraag je je af of je ooit weer rust, vertrouwen en plezier zult ervaren. Deze vragen zijn heel begrijpelijk. Het goede nieuws is dat herstel van PTSS en CPTSS voor veel mensen mogelijk is. Tegelijkertijd verloopt herstel bij iedereen anders. Er bestaat geen vaste route en geen tijdsduur die voor iedereen geldt. Voor sommige mensen verdwijnen de klachten grotendeels. Anderen houden bepaalde klachten, maar leren hier steeds beter mee omgaan en bouwen stap voor stap weer een waardevol en betekenisvol leven op.

Goed om te weten
Herstel betekent niet dat je weer precies dezelfde persoon hoeft te worden als vóór het trauma. Voor veel mensen betekent herstel vooral dat zij weer regie krijgen over hun leven.

Wat betekent herstel?
Veel mensen denken dat herstel betekent dat alle klachten volledig moeten verdwijnen. In de praktijk is herstel vaak breder dan dat. Binnen de traumazorg wordt vaak onderscheid gemaakt tussen klinisch herstel en persoonlijk herstel.

Klinisch herstel
Klinisch herstel richt zich op het verminderen van klachten. Bijvoorbeeld:

• minder herbelevingen;
• minder nachtmerries;
• minder angst;
• minder hyperalertheid;
• beter slapen;
• minder vermijding;
• beter kunnen functioneren.

Dit is vaak een belangrijk doel van traumabehandeling.

Persoonlijk herstel
Persoonlijk herstel gaat over het opnieuw opbouwen van een leven waarin je weer betekenis, verbondenheid en regie ervaart. Dat kan betekenen:

• opnieuw vertrouwen krijgen in jezelf;
• leren omgaan met emoties;
• gezonde relaties opbouwen;
• ontdekken wie je bent;
• weer plezier beleven;
• keuzes durven maken;
• deelnemen aan werk, studie of sociale activiteiten;
• hoop krijgen voor de toekomst.

Voor veel mensen lopen beide vormen van herstel naast elkaar.

Herstel verloopt voor iedereen anders
Er bestaat geen vaste periode waarbinnen iemand moet herstellen. Hoe herstel verloopt hangt onder andere af van:

• de aard van het trauma;
• hoe lang het trauma heeft geduurd;
• de leeftijd waarop het trauma plaatsvond;
• eerdere traumatische ervaringen;
• lichamelijke gezondheid;
• steun uit de omgeving;
• passende behandeling;
• persoonlijke omstandigheden.

Vergelijk jouw herstel daarom niet met dat van anderen.

Herstel verloopt niet in een rechte lijn 
Veel mensen verwachten dat herstel iedere week een beetje beter zal gaan. In werkelijkheid verloopt herstel meestal met ups en downs. Er zijn periodes waarin je vooruitgang merkt, afgewisseld met momenten waarop oude klachten tijdelijk weer sterker aanwezig zijn.
Dat kan gebeuren door:

• stress;
• vermoeidheid;
• een onverwachte trigger;
• ingrijpende gebeurtenissen;
• veranderingen in je leven.

Een moeilijke periode betekent meestal niet dat alle vooruitgang verloren is gegaan. Juist tijdens herstel leren veel mensen steeds beter omgaan met dit soort schommelingen.

Herstel betekent niet terug naar vroeger
Na een ingrijpende gebeurtenis hopen veel mensen weer precies dezelfde persoon te worden als vóór het trauma. Soms gebeurt dat. Vaak verandert een traumatische ervaring iemand echter blijvend. Dat hoeft geen negatieve verandering te zijn. Veel mensen ontdekken tijdens hun herstel nieuwe kwaliteiten, andere prioriteiten of een andere kijk op het leven. Herstel betekent daarom vaak niet teruggaan naar wie je was, maar groeien naar wie je nu bent.

Hoop is een belangrijk onderdeel van herstel
Wanneer klachten lang aanhouden, kan het voelen alsof herstel onmogelijk is. Toch laten onderzoek en ervaringen van veel mensen zien dat verbetering mogelijk is. Herstel verloopt meestal langzaam en stap voor stap. Kleine veranderingen lijken soms onbelangrijk, maar kunnen na verloop van tijd leiden tot grote vooruitgang. Hoop betekent niet dat alles gemakkelijk wordt. Hoop betekent dat verandering mogelijk is, ook wanneer die tijd kost.

De rol van veerkracht
Veerkracht betekent niet dat iemand nergens last van heeft of altijd positief blijft. Veerkracht is het vermogen om, ondanks moeilijke ervaringen, stap voor stap verder te gaan en nieuwe manieren te vinden om met tegenslagen om te gaan. Veerkracht is geen eigenschap die je wel of niet bezit. Mensen kunnen veerkracht ontwikkelen door steun van anderen, passende behandeling, positieve ervaringen en het oefenen van nieuwe vaardigheden.

Wat kan de omgeving doen?
Partners, familieleden en vrienden kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan herstel.Bijvoorbeeld door:

• goed te luisteren;
• geduldig te zijn;
• geen druk uit te oefenen;
• begrip te tonen voor moeilijke dagen;
• kleine successen te waarderen;
• veiligheid en stabiliteit te bieden.

Vaak helpt het meer om aanwezig te zijn dan om direct oplossingen aan te dragen.

Veelvoorkomende misverstanden
1. "Je moet weer de oude worden."
Herstel betekent niet altijd dat iemand weer precies wordt zoals vóór het trauma.
2. "Als je nog klachten hebt, ben je niet hersteld."
Veel mensen ervaren nog af en toe klachten en leiden toch weer een waardevol en betekenisvol leven.
3. "Een terugval betekent dat de behandeling mislukt."
Nee. Tijdelijke terugvallen horen vaak bij een normaal herstelproces.
4. "Herstel gaat vanzelf."
Sommige mensen herstellen grotendeels zonder behandeling, maar veel anderen hebben professionele hulp, steun en tijd nodig.

Wanneer is professionele hulp belangrijk?
Wanneer traumaklachten blijven bestaan, toenemen of het dagelijks leven sterk beïnvloeden, is professionele hulp belangrijk. Ook wanneer je merkt dat herstel stagneert of dat je vastloopt, kan extra ondersteuning helpen. Je hoeft herstel niet alleen te doorlopen.

Praktische tips

• Vergelijk jouw herstel niet met dat van anderen.
• Kijk niet alleen naar moeilijke dagen, maar ook naar de vooruitgang die je al hebt geboekt.
• Sta stil bij kleine successen.
• Accepteer dat herstel tijd kost.
• Vraag hulp wanneer je merkt dat je vastloopt.

Samenvatting
Herstel van PTSS en CPTSS is voor veel mensen mogelijk, maar verloopt bij iedereen anders. Binnen de traumazorg wordt onderscheid gemaakt tussen klinisch herstel (vermindering van klachten) en persoonlijk herstel (weer regie, verbondenheid en kwaliteit van leven).Herstel verloopt meestal niet in een rechte lijn. Met tijd, passende behandeling, steun uit de omgeving en aandacht voor zowel lichamelijk als persoonlijk herstel ervaren veel mensen dat zij stap voor stap weer grip krijgen op hun leven en hun toekomst.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
• ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
• Nederlandse multidisciplinaire richtlijnen voor trauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• Internationale wetenschappelijke literatuur over herstelgerichte zorg (recovery-oriented care), traumaherstel, veerkracht en kwaliteit van leven.