PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Nachtmerries kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks leven. Veel mensen met PTSS of CPTSS zijn bang om te gaan slapen, omdat zij vrezen opnieuw een nare droom of herbeleving te krijgen. Door deze angst ontstaat soms een vicieuze cirkel. Slecht slapen zorgt voor meer vermoeidheid en stress, terwijl juist die stress de kans op nachtmerries weer kan vergroten. Hoewel nachtmerries niet altijd direct verdwijnen, zijn er verschillende manieren om de impact ervan te verminderen.

Goed om te weten
Wil je meer weten over wat nachtmerries zijn en waarom ze voorkomen bij PTSS of CPTSS? Lees dan ook Thema 2 – Deel 15: Slaapproblemen en nachtmerries.

Besef dat nachtmerries een trauma reactie zijn
Veel mensen schrikken van de intensiteit van hun dromen. Sommigen vragen zich af waarom het trauma hen zelfs tijdens de slaap blijft achtervolgen. Het is belangrijk om te weten dat nachtmerries een bekende reactie zijn bij PTSS en CPTSS. Ze betekenen niet dat je "gek wordt" of dat je geen vooruitgang boekt. Ze laten vooral zien dat je brein nog bezig is met de verwerking van een ingrijpende gebeurtenis.

Maak onderscheid tussen droom en werkelijkheid
Na een heftige nachtmerrie kan het even duren voordat je beseft dat je veilig bent. Geef jezelf daarom de tijd om weer volledig wakker te worden. Het kan helpen om:

• rustig om je heen te kijken;
• bewust enkele keren diep adem te halen;
• een slok water te drinken;
• een lamp aan te doen;
• jezelf eraan te herinneren waar je bent.

Deze eenvoudige handelingen helpen je brein om weer contact te maken met het heden.

Probeer een rustige avondroutine aan te houden
Een ontspannen overgang naar de nacht kan bijdragen aan een betere slaap. Veel mensen hebben baat bij:

• een vast tijdstip om naar bed te gaan;
• ontspannende muziek;
• een boek lezen;
• een warme douche;
• een korte ontspanningsoefening.

Niet alles voorkomt nachtmerries, maar een rustige avond kan helpen om de algemene spanning te verlagen.

Praat over je nachtmerries
Sommige mensen schamen zich voor hun dromen of houden ze voor zichzelf. Toch kan het helpen om erover te praten met een partner, een vertrouwd persoon of een behandelaar. Het delen van je ervaringen kan gevoelens van eenzaamheid verminderen en bijdragen aan een beter begrip van wat je doormaakt.

Houd een slaap- of droomdagboek bij
Door je nachtmerries op te schrijven, kun je soms patronen ontdekken. Je kunt bijvoorbeeld noteren:

• hoe vaak de nachtmerries voorkomen;
• terugkerende thema's;
• hoe je je na het wakker worden voelt;
• welke gebeurtenissen of stressvolle periodes eraan voorafgingen.

Deze informatie kan ook waardevol zijn tijdens een behandeling.

Behandelingen die kunnen helpen
Wanneer nachtmerries regelmatig voorkomen of veel invloed hebben op je dagelijks leven, zijn er behandelingen die kunnen helpen. Afhankelijk van je situatie kan een behandelaar bijvoorbeeld kiezen voor:

• traumagerichte behandeling, zoals EMDR of cognitieve gedragstherapie;
• Imagery Rehearsal Therapy (IRT), een behandeling waarbij je leert de inhoud van terugkerende nachtmerries stap voor stap te veranderen;
• in sommige gevallen aanvullende medicatie, wanneer andere behandelingen onvoldoende helpen.

Welke behandeling het meest geschikt is, verschilt per persoon. In Thema 4 – Behandeling worden deze behandelmethoden uitgebreider besproken.

Wat kan de omgeving doen?
Partners of huisgenoten kunnen helpen door:

• rustig te reageren wanneer iemand schrikt of wakker wordt;
• begrip te tonen voor de angst om te gaan slapen;
• niet te bagatelliseren wat iemand heeft meegemaakt;
• samen te bespreken wat helpt na een nachtmerrie.

Een gevoel van veiligheid is vaak belangrijker dan direct proberen oplossingen aan te dragen.

Veelvoorkomende valkuilen
1. Bang worden om te gaan slapen
Angst voor nieuwe nachtmerries kan ervoor zorgen dat iemand steeds later naar bed gaat, waardoor de vermoeidheid juist toeneemt.
2. Denken dat nachtmerries betekenen dat je niet herstelt
Nachtmerries kunnen ook tijdens herstel nog voorkomen. Dat betekent niet automatisch dat de behandeling niet werkt.
3. Er alleen mee blijven rondlopen
Door erover te praten en hulp te zoeken, ervaren veel mensen meer begrip en ondersteuning.

Wanneer is professionele hulp belangrijk?
Professionele hulp is belangrijk wanneer nachtmerries:

• regelmatig voorkomen;
• leiden tot ernstige slaapproblemen;
• veel angst veroorzaken;
• het dagelijks functioneren beïnvloeden;
• ervoor zorgen dat je slapen gaat vermijden.

Een behandelaar kan samen met jou bekijken welke behandeling of ondersteuning het beste past.

Praktische tips

• Houd een vaste avondroutine aan.
• Geef jezelf na een nachtmerrie de tijd om weer volledig wakker te worden.
• Schrijf terugkerende nachtmerries op.
• Bespreek aanhoudende nachtmerries met een behandelaar.
• Weet dat effectieve behandelingen voor nachtmerries beschikbaar zijn.

Samenvatting
Nachtmerries zijn een veelvoorkomende klacht bij PTSS en CPTSS en kunnen een grote invloed hebben op de kwaliteit van leven. Door een rustige slaaproutine, inzicht in je eigen patronen en passende behandeling leren veel mensen de invloed van nachtmerries geleidelijk te verminderen. Je hoeft hier niet alleen mee te blijven rondlopen.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
• ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
• Nederlandse multidisciplinaire richtlijnen voor trauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• Internationale wetenschappelijke literatuur over PTSS, traumagerelateerde nachtmerries, Imagery Rehearsal Therapy (IRT) en slaapstoornissen.