PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Veel mensen met PTSS of CPTSS ervaren niet alleen psychische, maar ook lichamelijke klachten. Spierspanning, hoofdpijn, vermoeidheid, hartkloppingen of maag- en darmklachten kunnen het dagelijks leven sterk beïnvloeden. Deze klachten zijn vaak een gevolg van een lichaam dat lange tijd onder hoge spanning heeft gestaan. Dat betekent niet dat de klachten "tussen de oren zitten". Ze zijn echt en kunnen een grote invloed hebben op de kwaliteit van leven. Hoewel lichamelijke klachten niet altijd direct verdwijnen, kun je wel leren hoe je je lichaam beter ondersteunt tijdens het herstel.

Goed om te weten
Wil je meer weten over welke lichamelijke klachten kunnen voorkomen bij PTSS of CPTSS? Lees dan ook Thema 2 – Deel 13: Lichamelijke klachten.

Luister naar je lichaam
Na langdurige stress geven veel mensen aan dat zij het contact met hun lichaam zijn kwijtgeraakt. Sommigen merken signalen van vermoeidheid of spanning pas wanneer zij volledig uitgeput zijn. Herstel begint vaak met opnieuw leren luisteren naar je lichaam. Vraag jezelf regelmatig af:

• Hoe voel ik mij op dit moment?
• Waar voel ik spanning?
• Heb ik rust nodig?
• Heb ik vandaag voldoende gegeten en gedronken?
• Heb ik voldoende bewogen?

Door vaker bewust stil te staan bij deze vragen, leer je lichamelijke signalen eerder herkennen.

Wissel inspanning en ontspanning af
Veel mensen met PTSS of CPTSS hebben de neiging om óf voortdurend door te gaan óf juist volledig uitgeput te raken. Probeer daarom een betere balans te vinden tussen activiteit en herstel. Dat kan bijvoorbeeld door:

• regelmatig een korte pauze te nemen;
• zware en lichte activiteiten af te wisselen;
• niet te wachten tot je volledig uitgeput bent;
• dagelijks een moment van ontspanning in te plannen.

Juist regelmaat helpt het lichaam om geleidelijk tot rust te komen.

Blijf binnen je mogelijkheden bewegen
Wanneer je veel pijn of vermoeidheid ervaart, is het begrijpelijk dat je minder gaat bewegen. Toch kan lichte lichaamsbeweging juist bijdragen aan herstel. Denk bijvoorbeeld aan:

• wandelen;
• fietsen;
• zwemmen;
• rustige yoga;
• rekoefeningen.

Kies een activiteit die past bij jouw belastbaarheid. Het doel is niet om te presteren, maar om je lichaam op een rustige manier in beweging te houden.

Zorg goed voor je basisbehoeften
Het klinkt misschien vanzelfsprekend, maar tijdens herstel zijn de basisbehoeften extra belangrijk. Probeer aandacht te besteden aan:

• voldoende slaap;
• gezonde voeding;
• voldoende drinken;
• regelmatige beweging;
• voldoende ontspanning.

Kleine verbeteringen kunnen na verloop van tijd bijdragen aan meer energie en een beter herstel.

Wees mild voor jezelf
Veel mensen raken gefrustreerd wanneer lichamelijke klachten lang aanhouden. Probeer te beseffen dat herstel tijd kost. Je lichaam heeft zich vaak maanden of jaren aangepast aan een voortdurende staat van spanning. Het is daarom normaal dat herstel niet van de ene op de andere dag plaatsvindt.

Werk samen met je behandelaar
Bespreek lichamelijke klachten altijd met je behandelaar. Samen kunnen jullie onderzoeken:

• welke klachten samenhangen met trauma;
• welke klachten een andere oorzaak kunnen hebben;
• welke ondersteuning of behandeling passend is.

Een goede samenwerking voorkomt dat lichamelijke klachten onnodig lang blijven bestaan.

Sluit een andere medische oorzaak niet uit
Hoewel veel lichamelijke klachten kunnen samenhangen met PTSS of CPTSS, is het belangrijk om nieuwe of aanhoudende klachten altijd serieus te nemen. Neem contact op met je huisarts wanneer:

• klachten plotseling ontstaan;
• klachten duidelijk verergeren;
• je je zorgen maakt over je gezondheid;
• klachten niet goed verklaard kunnen worden.

Trauma sluit een andere medische aandoening niet uit.

Wat kan de omgeving doen?
Partners, familieleden of vrienden kunnen helpen door:

• lichamelijke klachten serieus te nemen;
• begrip te tonen voor vermoeidheid of pijn;
• niet te oordelen wanneer iemand rust nodig heeft;
• samen te zoeken naar een gezonde balans tussen activiteit en herstel.

Vaak helpt begrip meer dan druk om "gewoon door te gaan".

Veelvoorkomende valkuilen
1. Je lichaam negeren
Doorgaan terwijl je lichaam aangeeft dat het rust nodig heeft, kan klachten versterken.
2. Denken dat alle klachten alleen door trauma komen
Blijf lichamelijke klachten serieus nemen en laat nieuwe of verergerende klachten beoordelen door een arts.
3. Alles tegelijk willen veranderen
Kleine, haalbare veranderingen zijn meestal beter vol te houden dan grote aanpassingen.

Wanneer is professionele hulp belangrijk?
Professionele hulp is belangrijk wanneer lichamelijke klachten langdurig aanhouden, steeds erger worden of je dagelijks functioneren beperken. Ook wanneer je twijfelt over de oorzaak van je klachten, is het verstandig dit met je huisarts of behandelaar te bespreken.

Praktische tips

• Neem lichamelijke signalen serieus.
• Wissel activiteit en rust bewust af.
• Kies een vorm van beweging die bij je past.
• Houd een regelmatig dagritme aan.
• Laat nieuwe of onverklaarde klachten altijd medisch beoordelen.

Samenvatting
Lichamelijke klachten komen veel voor bij PTSS en CPTSS en kunnen het herstel beïnvloeden. Door beter naar je lichaam te leren luisteren, een gezonde balans te vinden tussen inspanning en ontspanning en goed voor je basisbehoeften te zorgen, ervaren veel mensen stap voor stap meer grip op hun lichamelijke gezondheid. Professionele begeleiding en medische beoordeling blijven belangrijk wanneer klachten aanhouden of veranderen.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
• ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
• Nederlandse multidisciplinaire richtlijnen voor trauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• Internationale wetenschappelijke literatuur over PTSS, somatische klachten, stressfysiologie en herstelgerichte zorg.