PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Een traumatische ervaring kan het vertrouwen in jezelf, andere mensen en de wereld ingrijpend veranderen. Zeker wanneer het trauma is veroorzaakt door iemand die dichtbij stond, kan het moeilijk zijn om opnieuw vertrouwen te voelen. Sommige mensen worden erg wantrouwend, terwijl anderen juist moeite hebben om grenzen te stellen of veilige relaties te herkennen. Het herstellen van vertrouwen kost tijd. Het betekent niet dat je iedereen opnieuw moet vertrouwen, maar dat je leert om bewuste en gezonde keuzes te maken over wie je wel en niet toelaat in je leven.

Goed om te weten
Wil je meer weten over problemen met vertrouwen en hechting bij PTSS en CPTSS? Lees dan ook Thema 2 – Deel 17: Problemen met vertrouwen en hechting.

Vertrouwen begint vaak bij jezelf
Na een traumatische ervaring gaan veel mensen twijfelen aan zichzelf. Bijvoorbeeld:

• "Heb ik de signalen gemist?"
• "Kan ik mijn gevoel nog wel vertrouwen?"
• "Waarom heb ik dit niet zien aankomen?"

Herstel begint vaak met opnieuw leren vertrouwen op je eigen waarnemingen, gevoelens en intuïtie. Dat betekent niet dat je nooit meer fouten zult maken, maar dat je erop leert vertrouwen dat je met moeilijke situaties kunt omgaan.

Vertrouwen hoeft niet alles of niets te zijn
Vertrouwen wordt soms gezien als iets dat je volledig geeft of helemaal niet. In werkelijkheid bestaat vertrouwen uit verschillende lagen. Je kunt iemand bijvoorbeeld:

• een klein persoonlijk verhaal vertellen;
• samen een afspraak maken;
• vragen om praktische hulp;
• langzaam meer van jezelf laten zien.

Vertrouwen groeit meestal stap voor stap.

Gezond vertrouwen is iets anders dan blind vertrouwen
Herstel betekent niet dat je iedereen opnieuw moet vertrouwen. Juist het leren herkennen van gezonde en ongezonde relaties is een belangrijk onderdeel van herstel. Een gezonde relatie kenmerkt zich onder andere door:

• wederzijds respect;
• open communicatie;
• betrouwbaarheid;
• ruimte voor grenzen;
• veiligheid;
• gelijkwaardigheid.

Je mag kritisch zijn zonder voortdurend wantrouwend te hoeven zijn.

Leer luisteren naar je gevoel
Na langdurig trauma twijfelen veel mensen aan hun eigen intuïtie. Probeer daarom opnieuw aandacht te besteden aan signalen zoals:

• voel ik mij veilig bij deze persoon?
• worden mijn grenzen gerespecteerd?
• voel ik mij gehoord?
• durf ik mezelf te zijn?

Deze vragen kunnen helpen om bewustere keuzes te maken in relaties.

Accepteer dat vertrouwen tijd kost
Veel mensen verwachten dat zij na behandeling weer snel anderen kunnen vertrouwen. Dat is meestal niet realistisch. Vertrouwen groeit door herhaalde positieve ervaringen. Iedere veilige relatie kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen.

Bouw veilige relaties op
Je hoeft niet meteen grote stappen te zetten. Begin bij mensen die:

• betrouwbaar zijn;
• afspraken nakomen;
• respectvol met je omgaan;
• jouw grenzen accepteren;
• je niet onder druk zetten.

Veilige relaties vormen vaak een belangrijke basis voor verder herstel.

Wat kan de omgeving doen?
Partners, familieleden en vrienden kunnen bijdragen aan herstel door:

• betrouwbaar te zijn;
• afspraken na te komen;
• eerlijk te communiceren;
• geduldig te zijn;
• grenzen te respecteren;
• geen druk uit te oefenen om sneller vertrouwen te geven.

Vertrouwen groeit vooral door voorspelbaar en respectvol gedrag.

Veelvoorkomende valkuilen
1. Iedereen wantrouwen
Na trauma is wantrouwen begrijpelijk, maar volledig wantrouwen kan ook eenzaam maken.
2. Iedereen direct vertrouwen
Aan de andere kant kan te snel vertrouwen opnieuw tot teleurstellingen leiden.
3. Denken dat vertrouwen snel terugkomt
Vertrouwen groeit meestal langzaam, door veel kleine positieve ervaringen.

Wanneer is professionele hulp belangrijk?
Wanneer wantrouwen zo sterk is dat je geen relaties meer durft aan te gaan, of wanneer je steeds opnieuw terechtkomt in onveilige relaties, is het verstandig dit met een behandelaar te bespreken. Samen kun je onderzoeken welke ervaringen hierbij een rol spelen en hoe je stap voor stap weer veilige verbindingen kunt opbouwen.

Praktische tips

• Vertrouwen hoeft niet in één keer te ontstaan.
• Let op gedrag, niet alleen op woorden.
• Geef jezelf toestemming om de tijd te nemen.
• Respecteer ook je eigen grenzen.
• Sta stil bij kleine positieve ervaringen met betrouwbare mensen.

Samenvatting
Het herstellen van vertrouwen is een belangrijk onderdeel van herstel van PTSS en CPTSS. Door opnieuw te leren vertrouwen op jezelf, stap voor stap veilige relaties op te bouwen en gezonde grenzen te bewaken, ervaren veel mensen dat vertrouwen geleidelijk kan terugkeren. Vertrouwen betekent niet dat je iedereen blind vertrouwt, maar dat je bewuste keuzes leert maken op basis van veiligheid, wederzijds respect en betrouwbaarheid.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
• ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
• Nederlandse multidisciplinaire richtlijnen voor trauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• Internationale wetenschappelijke literatuur over traumaherstel, hechting, interpersoonlijk vertrouwen en herstelgerichte zorg.