PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Behandeling in het kort
- Type behandeling: Aanvullende ervaringsgerichte therapie
- Verwerkt het trauma zelf? Nee, meestal niet rechtstreeks
- Aanbevolen bij: PTSS en CPTSS, meestal als aanvullende behandeling
- Plaats in de richtlijnen: Aanvullende behandeling, afhankelijk van de persoonlijke situatie
- Vorm: Individueel of in groepsverband
- Wetenschappelijke onderbouwing: Redelijk

Inleiding
Vaktherapie is een verzamelnaam voor verschillende behandelingen waarbij doen en ervaren centraal staan. In plaats van vooral te praten over gevoelens of gebeurtenissen, wordt gewerkt met creatieve of ervaringsgerichte werkvormen. In tegenstelling tot traumagerichte behandelingen, zoals EMDR of Imaginaire Exposure, richt vaktherapie zich meestal niet op het verwerken van de traumatische herinnering zelf. De behandeling helpt vooral om beter om te gaan met de emotionele, lichamelijke en sociale gevolgen van een trauma. Daarom wordt vaktherapie vaak ingezet naast of na een traumagerichte behandeling.

Wanneer wordt vaktherapie toegepast?
Vaktherapie kan worden toegepast wanneer praten alleen onvoldoende helpt of wanneer gevoelens moeilijk onder woorden kunnen worden gebracht.De behandeling kan onder andere geschikt zijn bij:

• moeite met het uiten van gevoelens;
• spanning;
• angst;
• een negatief zelfbeeld;
• problemen met contact maken;
• moeite met het herkennen van emoties.

Samen met je behandelaar wordt bekeken of vaktherapie aansluit bij jouw klachten en hulpvraag.

Wat is vaktherapie?
Vaktherapie is een verzamelnaam voor verschillende behandelvormen waarbij gebruik wordt gemaakt van creatieve of ervaringsgerichte werkvormen. Binnen de vaktherapie bestaan verschillende specialisaties, waaronder:

• beeldende therapie;
• dramatherapie;
• muziektherapie;
• danstherapie.

Afhankelijk van de gekozen behandelvorm werk je bijvoorbeeld met tekenen, schilderen, muziek, beweging of rollenspellen. Het doel is niet om iets moois te maken of goed te presteren, maar om gevoelens, gedachten en gedrag beter te leren herkennen en er op een andere manier mee om te gaan. Je hoeft hiervoor geen creatieve ervaring of talent te hebben.

Voor wie is vaktherapie geschikt?
Vaktherapie kan worden toegepast bij kinderen, jongeren en volwassenen met PTSS of CPTSS. De behandeling wordt vooral ingezet wanneer:

• praten alleen onvoldoende helpt;
• gevoelens moeilijk onder woorden kunnen worden gebracht;
• spanning zich sterk lichamelijk uit;
• herstel van zelfvertrouwen en emotieregulatie belangrijk is.

Vaktherapie wordt vaak gecombineerd met andere behandelvormen.

Hoe verloopt een behandeling?
Voordat de behandeling begint, bespreek je samen met de therapeut jouw klachten en behandeldoelen. Tijdens de behandeling worden oefeningen gedaan die passen bij de gekozen vorm van vaktherapie. Na afloop bespreek je samen wat je hebt ervaren en hoe je dit kunt toepassen in het dagelijks leven. De behandeling wordt afgestemd op jouw persoonlijke situatie.

Hoe lang duurt een behandeling?
De duur van vaktherapie verschilt per persoon.Dit hangt onder andere af van:

• de aard van de klachten;
• de behandeldoelen;
• de voortgang van de behandeling;
• eventuele andere behandelingen die gelijktijdig worden gevolgd.

Je therapeut bespreekt vooraf hoe het behandeltraject eruit zal zien.

Wat zijn de voordelen?
Vaktherapie kan bijdragen aan:

• beter herkennen en uiten van gevoelens;
• meer zelfvertrouwen;
• minder spanning;
• beter omgaan met emoties;
• verbetering van het dagelijks functioneren.

Het herstel verloopt bij iedereen anders.

Mogelijke reacties tijdens de behandeling
Tijdens de behandeling kunnen emoties naar boven komen. Sommige mensen ervaren:

• verdriet;
• onzekerheid;
• vermoeidheid;
• tijdelijke toename van emoties.

Deze reacties zijn meestal tijdelijk en worden tijdens de behandeling besproken.

Vergelijkbare behandelingen
Andere aanvullende behandelingen zijn:

• Psychomotorische Therapie (PMT);
• Acceptance and Commitment Therapie (ACT);
• Compassion Focused Therapy (CFT);
• Schematherapie.

Vaktherapie wordt daarnaast regelmatig gecombineerd met traumagerichte behandelingen, zoals EMDR of Imaginaire Exposure.

Praktische tips

• Je hoeft niet creatief of muzikaal te zijn om vaktherapie te volgen.
• Geef aan wanneer een oefening spanning oproept.
• Bespreek wat je tijdens de behandeling ervaart.
• Oefen waar mogelijk ook met wat je tijdens de therapie leert.
• Bespreek veranderingen in je klachten met je therapeut.

Welke vormen van vaktherapie zijn er?
Vaktherapie is een verzamelnaam voor verschillende behandelingen. Welke vorm het beste bij je past, hangt af van jouw klachten, voorkeuren en behandeldoelen. Veel voorkomende vormen van vaktherapie zijn:

• Beeldende therapie – werken met bijvoorbeeld tekenen, schilderen of klei.
• Dramatherapie – oefenen met situaties, rollen en gedrag.
• Muziektherapie – muziek gebruiken om gevoelens te herkennen en te uiten.
• Danstherapie – beweging gebruiken om emoties en lichaamsbewustzijn te versterken.

Psychomotorische Therapie (PMT) is een aparte behandelmethode en valt niet onder deze vormen van vaktherapie. PMT heeft binnen de behandeling van PTSS en CPTSS een eigen werkwijze en is daarom in dit kenniscentrum als afzonderlijke behandeling beschreven.

Samenvatting
Vaktherapie is een aanvullende ervaringsgerichte behandeling waarbij creatieve of praktische werkvormen worden gebruikt om gevoelens, gedachten en gedrag beter te leren begrijpen. De behandeling richt zich meestal niet op het verwerken van de traumatische herinnering zelf, maar helpt om beter om te gaan met de gevolgen van een trauma. Daarom wordt vaktherapie vaak ingezet naast of na een traumagerichte behandeling.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• Nederlandse multidisciplinaire richtlijn Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• GGZ-zorgstandaarden voor psychotrauma en stressorgerelateerde stoornissen.
• Wetenschappelijke literatuur over vaktherapie bij psychotrauma.