PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Informatie in het kort
- Type: Ondersteuning na afloop van een behandeling
- Doel: Het herstel behouden en terugval zoveel mogelijk voorkomen
- Wanneer: Tijdens en na het afronden van een behandeling
- Onderdeel van het behandelplan: Bij voorkeur wel

Inleiding
Het afronden van een behandeling betekent niet altijd dat alle klachten direct verdwenen zijn. Veel mensen merken dat het herstel ook na de laatste therapiesessie doorgaat. Daarom is goede nazorg belangrijk. Nazorg helpt om de resultaten van de behandeling vast te houden, signalen van terugval vroeg te herkennen en te weten wat je kunt doen als klachten weer toenemen.

Waarom is nazorg belangrijk?
Na een behandeling kun je nog steeds moeilijke momenten tegenkomen. Bijvoorbeeld door stress, ingrijpende gebeurtenissen of situaties die herinneringen aan het trauma oproepen. Dat betekent niet automatisch dat de behandeling is mislukt. Herstel verloopt meestal niet in een rechte lijn. Goede dagen en moeilijke dagen kunnen elkaar afwisselen. Goede nazorg helpt om:

• vertrouwen te houden in je herstel;
• signalen van terugval vroeg te herkennen;
• tijdig hulp te zoeken als dat nodig is;
• de vaardigheden uit de behandeling te blijven gebruiken.

Wat is terugval?
Terugval betekent dat klachten die eerder waren verminderd, weer toenemen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

• meer spanning;
• slechter slapen;
• meer herbelevingen;
• vermijdingsgedrag;
• prikkelbaarheid;
• moeite met concentreren.

Een tijdelijke toename van klachten betekent niet altijd dat er sprake is van een volledige terugval. Veel mensen ervaren tijdens hun herstel periodes waarin klachten tijdelijk weer sterker aanwezig zijn.

Hoe herken je signalen van terugval?
Iedereen heeft andere waarschuwingssignalen. Veel voorkomende signalen zijn:

• minder energie;
• meer piekeren;
• slechter slapen;
• sociale contacten vermijden;
• sneller boos of emotioneel worden;
• meer stress ervaren.

Door deze signalen vroeg te herkennen, kun je vaak sneller in actie komen.

Wat kun je zelf doen?
Blijf zoveel mogelijk de vaardigheden gebruiken die je tijdens de behandeling hebt geleerd. Denk bijvoorbeeld aan:

• ontspanningsoefeningen;
• ademhalingsoefeningen;
• voldoende beweging;
• een regelmatig dag- en nachtritme;
• contact houden met mensen die je vertrouwt;
• op tijd grenzen aangeven.

Kleine signalen vroeg oppakken is vaak effectiever dan wachten tot klachten ernstig worden.

Een signaleringsplan
Veel behandelaren stellen samen met jou een signaleringsplan op. Hierin staat bijvoorbeeld:

• welke signalen voor jou belangrijk zijn;
• welke situaties extra spanning geven;
• wat je zelf kunt doen;
• wie je kunt benaderen als het minder goed gaat.

Bewaar dit plan op een plek waar je het gemakkelijk kunt terugvinden.

Wanneer zoek je opnieuw hulp?
Neem contact op met je huisarts of behandelaar wanneer:

• klachten blijven toenemen;
• je dagelijks functioneren achteruitgaat;
• je merkt dat de technieken uit de behandeling onvoldoende helpen;
• je het gevoel hebt dat je de regie over je leven verliest.

Wacht liever niet totdat de klachten ernstig zijn geworden. Hoe eerder je hulp zoekt, hoe groter de kans dat verergering van de klachten kan worden voorkomen.

Wat als je behandeling stopt, maar jij er nog niet klaar voor bent?
Soms wordt een behandeling afgerond terwijl je zelf het gevoel hebt dat je nog niet voldoende bent hersteld. Dat kan onzekerheid, teleurstelling of zelfs angst geven. Bespreek dit altijd met je behandelaar. Vraag waarom de behandeling wordt beëindigd en welke mogelijkheden er nog zijn. In sommige situaties kan een behandeling worden verlengd, kan een andere behandelvorm beter aansluiten of kan een verwijzing naar een andere zorgverlener passend zijn. Ben je het niet eens met het beëindigen van de behandeling? Vraag dan om een evaluatiegesprek. Je kunt ook een second opinion aanvragen of dit bespreken met je huisarts. Samen kan worden bekeken welke vervolgstappen mogelijk zijn. Blijf niet met twijfels of zorgen rondlopen. Als je nog ernstige klachten hebt of merkt dat je dagelijks functioneren beperkt blijft, is het belangrijk om dit zo snel mogelijk bespreekbaar te maken.

Boostersessies
Sommige behandelcentra bieden na afloop van een behandeling één of meerdere boostersessies aan. Tijdens zo'n afspraak wordt onder andere besproken:

• hoe het met je gaat;
• welke vooruitgang je hebt geboekt;
• of klachten zijn teruggekeerd;
• of extra ondersteuning nodig is.

Niet ieder behandelcentrum biedt boostersessies aan.

De rol van naasten
Partners, familieleden of andere naasten herkennen soms eerder dat het minder goed gaat. Bespreek daarom met mensen die je vertrouwt:

• welke signalen belangrijk zijn;
• hoe zij je kunnen ondersteunen;
• wanneer zij zich zorgen mogen maken;
• wanneer het verstandig is om opnieuw hulp te zoeken.

Herstel hoef je niet alleen te dragen.

Praktische tips

• Bewaar belangrijke telefoonnummers van je huisarts en behandelaar.
• Blijf de oefeningen uit de behandeling gebruiken.
• Houd een regelmatig dag- en nachtritme aan.
• Wees niet te streng voor jezelf als klachten tijdelijk terugkomen.
• Bespreek twijfels over het beëindigen van een behandeling altijd met je behandelaar.
• Vraag op tijd om hulp als je merkt dat het herstel stagneert.

Veelgestelde vragen
1. Betekent terugkerende klachten dat de behandeling is mislukt?
Nee. Herstel verloopt zelden in een rechte lijn. Tijdelijke terugkeer van klachten komt regelmatig voor en betekent niet automatisch dat je opnieuw helemaal terug bij af bent.
2. Kan ik opnieuw behandeld worden?
Vaak wel. Wanneer klachten terugkeren of opnieuw ernstig worden, kan samen met een behandelaar worden bekeken welke ondersteuning of behandeling passend is.
3. Wat zijn boostersessies?
Boostersessies zijn vervolgafspraken na een behandeling. Ze zijn bedoeld om het herstel te ondersteunen, vragen te bespreken en terugval zoveel mogelijk te voorkomen.
4. Wat kan ik doen als mijn behandeling stopt terwijl ik nog klachten heb?
Bespreek dit altijd met je behandelaar. Vraag waarom de behandeling wordt beëindigd en welke mogelijkheden er nog zijn. Je kunt ook een evaluatiegesprek aanvragen, een second opinion overwegen of contact opnemen met je huisarts om samen naar passende vervolgstappen te kijken.
5. Hoe lang duurt herstel?
Dat verschilt sterk per persoon. Herstel is een persoonlijk proces en verloopt meestal met ups en downs.

Samenvatting
Nazorg is een belangrijk onderdeel van het herstel na PTSS of CPTSS. Door signalen van terugval tijdig te herkennen, vaardigheden uit de behandeling te blijven gebruiken en zo nodig opnieuw hulp te zoeken, kun je de kans op langdurig herstel vergroten. Herstel verloopt niet altijd zonder tegenslagen. Een tijdelijke terugkeer van klachten betekent niet automatisch dat de behandeling is mislukt. Ook wanneer een behandeling wordt afgerond terwijl je nog klachten ervaart, is het belangrijk om dit bespreekbaar te maken. Samen met je behandelaar of huisarts kan worden bekeken welke ondersteuning of vervolgstappen het beste bij jouw situatie passen.