PTSS Nederland - Forum

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Behandeling in het kort
- Type behandeling: Lichaamsgerichte psychotherapie
- Aanbevolen bij: PTSS en, afhankelijk van de persoonlijke situatie, ook bij CPTSS
- Plaats in de richtlijnen: Aanvullende behandeling; kan worden ingezet naast of als voorbereiding op traumagerichte behandeling
- Vorm: Meestal individueel
- Wetenschappelijke onderbouwing: Redelijk tot goed; er is groeiend wetenschappelijk bewijs, maar minder uitgebreid dan voor EMDR en cognitieve gedragstherapie

Inleiding
Sensorimotor Psychotherapy is een lichaamsgerichte vorm van psychotherapie die zich richt op de wisselwerking tussen lichaam, emoties en gedachten. Bij een traumatische ervaring reageert niet alleen het geheugen, maar ook het lichaam. Spanning, schrikreacties en automatische verdedigingsmechanismen kunnen na een trauma aanwezig blijven, ook wanneer het gevaar voorbij is.Tijdens Sensorimotor Psychotherapy leer je deze lichamelijke reacties beter herkennen en stap voor stap te reguleren. De behandeling richt zich niet alleen op praten over het trauma, maar vooral op wat er in het lichaam gebeurt tijdens het ervaren van emoties en herinneringen.

Wanneer wordt Sensorimotor Psychotherapy toegepast?
Sensorimotor Psychotherapy kan worden toegepast wanneer traumatische ervaringen zich vooral uiten in lichamelijke spanningsklachten of automatische stressreacties. De behandeling kan bijvoorbeeld geschikt zijn voor mensen die:

• PTSS of CPTSS hebben;
• langdurig spanning of onrust in hun lichaam ervaren;
• moeite hebben om emoties te herkennen of te reguleren;
• zich vaak afgescheiden voelen van hun lichaam (dissociatie);
• lichamelijk blijven reageren alsof er nog steeds gevaar is;
• onvoldoende baat hebben bij uitsluitend gesprekstherapie.

Samen met je behandelaar wordt bekeken of deze behandeling past bij jouw persoonlijke situatie.

Wat is Sensorimotor Psychotherapy?
Sensorimotor Psychotherapy is een behandeling waarbij aandacht wordt besteed aan de signalen van het lichaam. Tijdens de therapie onderzoek je samen met de behandelaar hoe je lichaam reageert op stress, emoties en herinneringen aan ingrijpende gebeurtenissen.Door aandacht te besteden aan houding, ademhaling, spierspanning en beweging leer je automatische stressreacties herkennen en stap voor stap veranderen. Hierdoor kan het zenuwstelsel weer meer rust ervaren en neemt het gevoel van veiligheid vaak toe.De behandeling richt zich niet op het uitgebreid bespreken van traumatische gebeurtenissen, maar op het verwerken van de lichamelijke reacties die met het trauma samenhangen.

Voor wie is Sensorimotor Psychotherapy geschikt?
Sensorimotor Psychotherapy kan worden toegepast bij volwassenen en soms ook bij jongeren. De behandeling wordt vooral ingezet bij mensen met:

• PTSS;
• complexe PTSS (CPTSS);
• langdurige traumatische ervaringen;
• dissociatieve klachten;
• aanhoudende lichamelijke spanning;
• problemen met emotieregulatie.

Ook wanneer praten over het trauma moeilijk is, kan deze behandeling een waardevolle aanvulling zijn.

Hoe verloopt een behandeling?
Voordat de behandeling begint, bespreek je samen met de behandelaar jouw klachten en doelen.Tijdens de behandeling:

• onderzoek je lichamelijke reacties op stress en emoties;
• leer je spanning en ontspanning beter herkennen;
• wordt gewerkt met houding, beweging en ademhaling;
• oefen je nieuwe manieren om met stress om te gaan;
• wordt het tempo afgestemd op wat voor jou veilig voelt.

De behandeling verloopt stap voor stap en wordt aangepast aan jouw persoonlijke situatie.

Hoe lang duurt een behandeling?
Het aantal behandelingen verschilt per persoon. Dit hangt onder andere af van:

• de ernst van de klachten;
• de aard van de traumatische ervaringen;
• eventuele andere psychische klachten;
• de voortgang van de behandeling.

Sommige mensen volgen Sensorimotor Psychotherapy als zelfstandige behandeling, terwijl anderen deze combineren met een traumagerichte behandeling.

Wat zijn de voordelen?
Sensorimotor Psychotherapy kan bijdragen aan:

• vermindering van lichamelijke spanning;
• betere emotieregulatie;
• meer lichaamsbewustzijn;
• afname van stressreacties;
• minder dissociatieve klachten;
• verbetering van het dagelijks functioneren.

Het herstel verloopt bij iedereen anders.

Mogelijke reacties tijdens de behandeling
Tijdens of na een behandeling kunnen emoties of lichamelijke reacties tijdelijk sterker aanwezig zijn. Sommige mensen ervaren:

• vermoeidheid;
• emotionele ontlading;
• spierpijn of lichamelijke spanning;
• tijdelijke toename van emoties;
• behoefte aan extra rust.

Deze reacties zijn meestal tijdelijk. Bespreek veranderingen of zorgen altijd met je behandelaar.

Vergelijkbare behandelingen
Andere behandelingen die kunnen worden ingezet bij PTSS of CPTSS zijn:

• Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR);
• Imaginaire Exposure (IE);
• Imagery Rescripting (ImRs);
• Imagery Rescripting & Reprocessing Therapy (IRRT);
• Beknopte Eclectische Psychotherapie voor PTSS (BEPP);
• Narratieve Exposure Therapie (NET);
• Acceptance and Commitment Therapy (ACT);
• Dialectische Gedragstherapie (DGT);
• Compassion Focused Therapy (CFT);
• Schematherapie;
• Psychomotorische Therapie (PMT).

Samen met je behandelaar wordt bekeken welke behandeling het beste aansluit bij jouw persoonlijke situatie.

Praktische tips

• Vraag waarom Sensorimotor Psychotherapy wordt geadviseerd.
• Bespreek vooraf wat je tijdens de behandeling kunt verwachten.
• Geef aan wanneer oefeningen te belastend aanvoelen.
• Plan na een behandeling voldoende rust in.
• Bespreek veranderingen in je klachten met je behandelaar.

Samenvatting
Sensorimotor Psychotherapy is een lichaamsgerichte psychotherapie waarbij de wisselwerking tussen lichaam, emoties en traumatische ervaringen centraal staat. Door lichamelijke stressreacties beter te leren herkennen en reguleren, kan het zenuwstelsel weer meer rust ervaren en kunnen PTSS- of CPTSS-klachten afnemen. De behandeling wordt vaak toegepast als aanvulling op of voorbereiding van traumagerichte therapie. Samen met je behandelaar wordt bekeken of deze behandeling aansluit bij jouw persoonlijke situatie.

Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:

• Nederlandse multidisciplinaire richtlijn Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• GGZ-zorgstandaard Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
• Internationale wetenschappelijke literatuur over Sensorimotor Psychotherapy.
• Publicaties van het Sensorimotor Psychotherapy Institute.