D-begrippen

[PTSSAdmin]

Op deze informatie kunt u hier niet reageren.

Dader
Iemand die een strafbaar feit of andere schadelijke handeling pleegt waardoor een ander lichamelijke of psychische schade oploopt. Bij PTSS en CPTSS kan het gaan om één dader of meerdere daders.

Dagbehandeling
Een behandelvorm waarbij iemand overdag een intensief behandelprogramma volgt en daarna weer naar huis gaat. Dagbehandeling kan bestaan uit een combinatie van therapieën, psycho-educatie en begeleiding.

Depersonalisatie
Het gevoel los te staan van jezelf, je lichaam of je gedachten, alsof je jezelf van een afstand bekijkt. Depersonalisatie is onderdeel van het dissociatieve subtype van PTSS in de DSM-5/DSM-5-TR.

Derealisatie
Een vorm van dissociatie waarbij de omgeving onwerkelijk of vreemd aanvoelt. Mensen kunnen het gevoel hebben alsof zij in een droom leven of alsof de wereld om hen heen niet echt is.

Desensitisatie
Het geleidelijk verminderen van de emotionele reactie op een traumatische herinnering of angstige prikkel. Desensitisatie wordt onder andere toegepast tijdens EMDR.

Destructieve relatie
Een relatie waarin één of beide partners voortdurend schade ondervinden door bijvoorbeeld manipulatie, psychische mishandeling, geweld of dwingende controle. Een destructieve relatie kan leiden tot ernstige psychische klachten, waaronder PTSS of CPTSS.

DGT
De afkorting van Dialectische Gedragstherapie. Een behandelvorm die mensen helpt beter om te gaan met heftige emoties, stress en impulsief gedrag. DGT wordt onder andere toegepast bij emotieregulatieproblemen en complexe trauma's.

Diagnostiek
Het onderzoek dat wordt uitgevoerd om vast te stellen welke psychische of lichamelijke aandoening iemand heeft. Bij PTSS en CPTSS bestaat diagnostiek meestal uit gesprekken, vragenlijsten en soms aanvullend psychologisch onderzoek.

Dissociatie
Een beschermingsreactie van de hersenen waarbij iemand zich tijdelijk los kan voelen van gedachten, gevoelens, herinneringen of de omgeving. Dissociatie kan optreden tijdens of na een traumatische gebeurtenis.

Dissociatief subtype van PTSS
Een subtype van PTSS waarbij naast de PTSS-klachten sprake is van depersonalisatie en/of derealisatie. Dit subtype is opgenomen in de DSM-5 en DSM-5-TR.

Dissociatieve amnesie
Een vorm van geheugenverlies waarbij iemand zich belangrijke persoonlijke of traumatische gebeurtenissen tijdelijk niet kan herinneren. Dit ontstaat niet door een lichamelijke aandoening, maar als reactie op ingrijpende ervaringen.

Dissociatieve stoornis
Een psychische aandoening waarbij het normale samenspel tussen gedachten, gevoelens, herinneringen, identiteit en bewustzijn is verstoord. Dissociatieve stoornissen kunnen ontstaan na ernstige of langdurige traumatische ervaringen.

Draagkracht
Het vermogen om met stress, problemen en ingrijpende gebeurtenissen om te gaan. Wanneer de draagkracht afneemt, kunnen psychische klachten sneller ontstaan of verergeren.

Draaglast
De totale hoeveelheid stress, problemen, verantwoordelijkheden en belastende gebeurtenissen die iemand moet verwerken. Wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht, kunnen klachten ontstaan of toenemen.

Dreiging
Een situatie waarin iemand zich onveilig voelt of het gevoel heeft dat er gevaar bestaat. Bij PTSS of CPTSS kan een gevoel van dreiging ook aanwezig zijn wanneer er in werkelijkheid geen direct gevaar is.

DSM-5-TR
De afkorting van Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision. Een internationaal classificatiesysteem voor psychische aandoeningen dat in veel landen wordt gebruikt voor diagnostiek. PTSS is opgenomen in de DSM-5-TR, terwijl CPTSS alleen is opgenomen in de ICD-11.

DSO – Disturbances in Self-Organization
Een begrip uit de ICD-11 voor aanhoudende problemen met emotieregulatie, zelfbeeld en relaties die naast PTSS-klachten kunnen voorkomen bij CPTSS.

Dwang
Gedrag waarbij iemand onder druk, intimidatie of bedreiging wordt gedwongen iets te doen of na te laten. Dwang kan een onderdeel zijn van psychische mishandeling, huiselijk geweld en intieme terreur.

Dwingende controle
Een vorm van psychische mishandeling waarbij iemand stelselmatig controle uitoefent over een ander. Dit kan onder andere gebeuren door isolatie, intimidatie, vernedering, controle over geld, voortdurende controle of dreiging. Dwingende controle is een belangrijk kenmerk van intieme terreur.