S-begrippen
Geplaatst: ma 03 augustus 2026 13:45:54
Op deze informatie kunt u hier niet reageren.
Scapegoat
De Engelse term voor zondebok. Een persoon die binnen een gezin, familie of andere groep structureel de schuld krijgt van problemen of conflicten. Dit komt regelmatig voor in gezinnen waar sprake is van narcistisch gedrag of huiselijk geweld.
Schaamte
Een pijnlijke emotie waarbij iemand het gevoel heeft tekort te schieten of niet goed genoeg te zijn. Schaamte komt veel voor bij mensen met PTSS en CPTSS.
Schematherapie
Een behandelvorm die helpt om hardnekkige denk-, gevoel- en gedragspatronen te herkennen en te veranderen. Schematherapie wordt onder andere toegepast bij persoonlijkheidsproblematiek en complexe trauma's.
Schuldgevoel
Het gevoel verantwoordelijk te zijn voor iets wat is gebeurd of wat iemand heeft gedaan of nagelaten. Mensen met PTSS of CPTSS geven zichzelf vaak onterecht de schuld van traumatische gebeurtenissen.
Secundaire victimisatie
Een situatie waarin een slachtoffer opnieuw schade ervaart door de reactie van anderen, bijvoorbeeld door ongeloof, bagatellisering of onzorgvuldig handelen van hulpverleners of instanties.
SE
De afkorting van Somatic Experiencing. Een lichaamsgerichte behandelmethode die zich richt op het verminderen van traumaklachten door het zenuwstelsel stap voor stap weer in balans te brengen.
SEH
De afkorting van Spoedeisende Hulp. De afdeling van een ziekenhuis waar mensen met acute lichamelijke of psychische klachten worden onderzocht en behandeld. Na een ingrijpende gebeurtenis kan een bezoek aan de SEH de eerste stap zijn in de medische zorg.
Seksueel misbruik
Elke vorm van seksuele handelingen of benaderingen zonder vrijwillige toestemming. Seksueel misbruik kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben en is een belangrijke oorzaak van PTSS en CPTSS.
Sensorimotor Psychotherapy
Een lichaamsgerichte vorm van psychotherapie waarbij aandacht wordt besteed aan lichaamssignalen, emoties en traumatische ervaringen. De behandeling helpt om vastgezette stressreacties beter te verwerken.
Shame
De Engelse term voor schaamte. Een diep gevoel van tekortschieten of het idee niet goed genoeg te zijn. Shame speelt vaak een belangrijke rol bij langdurig trauma en CPTSS.
Silent Treatment
De Engelse term voor het bewust negeren of doodzwijgen van iemand om controle uit te oefenen of te straffen. Silent Treatment is een vorm van psychische mishandeling en komt regelmatig voor bij narcistisch misbruik en intieme terreur.
Slaapstoornis
Een verstoring van het normale slaappatroon, zoals moeite met inslapen, doorslapen of vroeg wakker worden. Slaapstoornissen komen veel voor bij PTSS en CPTSS en kunnen het herstel belemmeren.
Slachtofferhulp Nederland
Een landelijke organisatie die slachtoffers, nabestaanden en getuigen van ingrijpende gebeurtenissen gratis ondersteunt met informatie, praktische hulp en emotionele begeleiding.
Slachtofferschap
De situatie waarin iemand slachtoffer is geworden van een ingrijpende gebeurtenis of strafbaar feit. Slachtofferschap beschrijft de positie waarin iemand terecht is gekomen en zegt niets over iemands persoonlijkheid of veerkracht.
Somatische klachten
Lichamelijke klachten waarvoor geen of onvoldoende lichamelijke verklaring wordt gevonden. Bij PTSS en CPTSS kunnen stress en trauma zich uiten in uiteenlopende lichamelijke klachten.
Spanningsklachten
Lichamelijke of psychische klachten die ontstaan door langdurige stress of spanning. Voorbeelden zijn hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid, hartkloppingen en slaapproblemen.
Stress
Een natuurlijke reactie van lichaam en geest op een uitdagende of bedreigende situatie. Langdurige stress kan leiden tot lichamelijke en psychische klachten.
Stresshormonen
Hormonen, zoals adrenaline en cortisol, die vrijkomen als reactie op stress. Bij langdurige stress of trauma kan de aanmaak en werking van deze hormonen verstoord raken.
Stressregulatie
Het vermogen om lichamelijke en psychische spanning te herkennen en weer tot rust te brengen. Bij PTSS en CPTSS kan stressregulatie verstoord zijn, waardoor iemand langer gespannen blijft of sterker reageert op stressvolle situaties.
Suïcidaliteit
Gedachten aan zelfdoding of de wens om niet meer te leven. Mensen die hiermee worstelen, hebben professionele hulp nodig. Suïcidaliteit kan voorkomen bij verschillende psychische aandoeningen, waaronder PTSS en CPTSS.
Sympathisch zenuwstelsel
Het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam voorbereidt op actie bij stress of gevaar. Het verhoogt onder andere de hartslag, ademhaling en alertheid.
Scapegoat
De Engelse term voor zondebok. Een persoon die binnen een gezin, familie of andere groep structureel de schuld krijgt van problemen of conflicten. Dit komt regelmatig voor in gezinnen waar sprake is van narcistisch gedrag of huiselijk geweld.
Schaamte
Een pijnlijke emotie waarbij iemand het gevoel heeft tekort te schieten of niet goed genoeg te zijn. Schaamte komt veel voor bij mensen met PTSS en CPTSS.
Schematherapie
Een behandelvorm die helpt om hardnekkige denk-, gevoel- en gedragspatronen te herkennen en te veranderen. Schematherapie wordt onder andere toegepast bij persoonlijkheidsproblematiek en complexe trauma's.
Schuldgevoel
Het gevoel verantwoordelijk te zijn voor iets wat is gebeurd of wat iemand heeft gedaan of nagelaten. Mensen met PTSS of CPTSS geven zichzelf vaak onterecht de schuld van traumatische gebeurtenissen.
Secundaire victimisatie
Een situatie waarin een slachtoffer opnieuw schade ervaart door de reactie van anderen, bijvoorbeeld door ongeloof, bagatellisering of onzorgvuldig handelen van hulpverleners of instanties.
SE
De afkorting van Somatic Experiencing. Een lichaamsgerichte behandelmethode die zich richt op het verminderen van traumaklachten door het zenuwstelsel stap voor stap weer in balans te brengen.
SEH
De afkorting van Spoedeisende Hulp. De afdeling van een ziekenhuis waar mensen met acute lichamelijke of psychische klachten worden onderzocht en behandeld. Na een ingrijpende gebeurtenis kan een bezoek aan de SEH de eerste stap zijn in de medische zorg.
Seksueel misbruik
Elke vorm van seksuele handelingen of benaderingen zonder vrijwillige toestemming. Seksueel misbruik kan grote lichamelijke en psychische gevolgen hebben en is een belangrijke oorzaak van PTSS en CPTSS.
Sensorimotor Psychotherapy
Een lichaamsgerichte vorm van psychotherapie waarbij aandacht wordt besteed aan lichaamssignalen, emoties en traumatische ervaringen. De behandeling helpt om vastgezette stressreacties beter te verwerken.
Shame
De Engelse term voor schaamte. Een diep gevoel van tekortschieten of het idee niet goed genoeg te zijn. Shame speelt vaak een belangrijke rol bij langdurig trauma en CPTSS.
Silent Treatment
De Engelse term voor het bewust negeren of doodzwijgen van iemand om controle uit te oefenen of te straffen. Silent Treatment is een vorm van psychische mishandeling en komt regelmatig voor bij narcistisch misbruik en intieme terreur.
Slaapstoornis
Een verstoring van het normale slaappatroon, zoals moeite met inslapen, doorslapen of vroeg wakker worden. Slaapstoornissen komen veel voor bij PTSS en CPTSS en kunnen het herstel belemmeren.
Slachtofferhulp Nederland
Een landelijke organisatie die slachtoffers, nabestaanden en getuigen van ingrijpende gebeurtenissen gratis ondersteunt met informatie, praktische hulp en emotionele begeleiding.
Slachtofferschap
De situatie waarin iemand slachtoffer is geworden van een ingrijpende gebeurtenis of strafbaar feit. Slachtofferschap beschrijft de positie waarin iemand terecht is gekomen en zegt niets over iemands persoonlijkheid of veerkracht.
Somatische klachten
Lichamelijke klachten waarvoor geen of onvoldoende lichamelijke verklaring wordt gevonden. Bij PTSS en CPTSS kunnen stress en trauma zich uiten in uiteenlopende lichamelijke klachten.
Spanningsklachten
Lichamelijke of psychische klachten die ontstaan door langdurige stress of spanning. Voorbeelden zijn hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid, hartkloppingen en slaapproblemen.
Stress
Een natuurlijke reactie van lichaam en geest op een uitdagende of bedreigende situatie. Langdurige stress kan leiden tot lichamelijke en psychische klachten.
Stresshormonen
Hormonen, zoals adrenaline en cortisol, die vrijkomen als reactie op stress. Bij langdurige stress of trauma kan de aanmaak en werking van deze hormonen verstoord raken.
Stressregulatie
Het vermogen om lichamelijke en psychische spanning te herkennen en weer tot rust te brengen. Bij PTSS en CPTSS kan stressregulatie verstoord zijn, waardoor iemand langer gespannen blijft of sterker reageert op stressvolle situaties.
Suïcidaliteit
Gedachten aan zelfdoding of de wens om niet meer te leven. Mensen die hiermee worstelen, hebben professionele hulp nodig. Suïcidaliteit kan voorkomen bij verschillende psychische aandoeningen, waaronder PTSS en CPTSS.
Sympathisch zenuwstelsel
Het deel van het autonome zenuwstelsel dat het lichaam voorbereidt op actie bij stress of gevaar. Het verhoogt onder andere de hartslag, ademhaling en alertheid.