De stap zetten naar professionele hulp is voor veel mensen niet eenvoudig. Misschien twijfel je al langere tijd, vind je het moeilijk om over je klachten te praten of weet je niet goed waar je moet beginnen. In Nederland is de huisarts meestal het eerste aanspreekpunt voor psychische klachten. De huisarts beoordeelt samen met jou welke zorg of ondersteuning het beste aansluit bij jouw situatie en kan je zo nodig doorverwijzen naar een passende behandelaar. Een goede voorbereiding op het gesprek helpt om een zo volledig mogelijk beeld van je klachten te geven.
Bereid je goed voor
Een gesprek met de huisarts duurt vaak niet lang. Wanneer je gespannen bent of al langere tijd met klachten rondloopt, is het gemakkelijk om belangrijke informatie te vergeten. Het kan daarom helpen om enkele dagen vóór de afspraak een overzicht van je klachten te maken. Dat hoef je niet in één keer te doen maar steeds iets toevoegen. Schrijf bijvoorbeeld op:
- welke klachten je ervaart;
- wanneer de klachten zijn begonnen;
- hoe vaak de klachten voorkomen;
- hoe lang de klachten aanhouden;
- in welke situaties de klachten optreden;
- welke invloed de klachten hebben op je dagelijks leven, werk, studie of relaties;
- hoe je slaapt;
- welke lichamelijke klachten je ervaart;
- welke vragen je aan de huisarts wilt stellen.
Neem iemand mee naar de afspraak
Wanneer je het spannend vindt om naar de huisarts te gaan, kan het prettig zijn om iemand mee te nemen. Dat kan bijvoorbeeld een partner, familielid of goede vriend of vriendin zijn. Deze persoon kan:
- je ondersteunen tijdens het gesprek;
- je helpen herinneren wat je wilde vertellen;
- meeluisteren naar de uitleg van de huisarts;
- je na afloop helpen herinneren welke afspraken zijn gemaakt.
Wat doet de huisarts?
De huisarts bespreekt jouw klachten en stelt vragen om een zo goed mogelijk beeld van jouw gezondheid en situatie te krijgen. Afhankelijk van de klachten kan de huisarts ook lichamelijk onderzoek doen of aanvullend onderzoek aanvragen, zoals bloedonderzoek. Sommige lichamelijke aandoeningen kunnen namelijk klachten veroorzaken die lijken op psychische klachten. Wanneer de huisarts denkt dat gespecialiseerde hulp nodig is, kan hij of zij je verwijzen naar de juiste zorgverlener.
Wees open en eerlijk
Probeer tijdens het gesprek zo open mogelijk te vertellen welke klachten je ervaart en welke invloed deze hebben op je dagelijks leven. Het is niet erg wanneer je emotioneel wordt of moeite hebt om alles onder woorden te brengen. Dat is voor huisartsen een bekend onderdeel van gesprekken over psychische klachten. Hoe duidelijker de huisarts jouw situatie begrijpt, hoe beter kan worden beoordeeld welke hulp het beste bij jou past.
Mogelijke verwijzingen
Afhankelijk van jouw situatie kan de huisarts je verwijzen naar bijvoorbeeld:
- de praktijkondersteuner huisarts GGZ (POH-GGZ);
- de basis-GGZ;
- de gespecialiseerde GGZ;
- een psycholoog, psychotherapeut of psychiater;
- een gespecialiseerd traumacentrum.
Wat als je moet wachten?
Na een verwijzing kan er helaas een wachttijd ontstaan voordat een behandeling begint. Blijf tijdens deze periode in contact met je huisarts wanneer je klachten veranderen of toenemen. De huisarts kan samen met jou bekijken welke ondersteuning in de tussentijd mogelijk is.
Praktische tips
- Maak vooraf een overzicht van je klachten (welke en wanneer)
- Schrijf vragen op die je wilt stellen.
- Neem iemand mee als je dat prettig vindt.
- Wees eerlijk over de invloed van je klachten op je dagelijks leven.
- Neem opnieuw contact op met de huisarts wanneer je klachten veranderen of verergeren.
De huisarts is voor de meeste mensen het eerste aanspreekpunt wanneer zij professionele hulp zoeken. Door je goed voor te bereiden, je klachten vooraf op te schrijven en tijdens het gesprek open te vertellen waar je tegenaan loopt, help je de huisarts om samen met jou de juiste vervolgstap te bepalen. In de volgende artikelen van dit thema lees je meer over de verschillende vormen van hulp en behandeling.
Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:
- DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
- ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
- Nederlandse multidisciplinaire richtlijn Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
- GGZ-zorgstandaarden voor psychotrauma en stressorgerelateerde stoornissen.