"Het voelde alsof ik opnieuw slachtoffer werd." Voor sommige slachtoffers stopt de pijn niet na de traumatische gebeurtenis. Ook de manier waarop mensen of organisaties daarna reageren, kan veel invloed hebben. Als die reacties leiden tot extra psychische schade, spreken we van secundaire victimisatie.
Wat is secundaire victimisatie?
Secundaire victimisatie betekent dat een slachtoffer opnieuw schade ervaart door de manier waarop anderen reageren na een ingrijpende gebeurtenis. Die schade ontstaat niet door het trauma zelf, maar door een gebrek aan begrip, erkenning of een zorgvuldige behandeling. Hierdoor kunnen bestaande klachten verergeren en kan het herstel langer duren.
Hoe herken je secundaire victimisatie?
Je kunt hiermee te maken krijgen als je bijvoorbeeld:
- het gevoel hebt dat niemand je gelooft;
- de indruk krijgt dat jou iets wordt verweten;
- steeds opnieuw je verhaal moet vertellen zonder duidelijke reden;
- onrespectvol wordt behandeld;
- geen duidelijke uitleg krijgt over procedures;
- lang moet wachten zonder informatie;
- merkt dat jouw klachten worden gebagatelliseerd.
Waar kan dit gebeuren?
Secundaire victimisatie kan op verschillende plekken voorkomen, bijvoorbeeld tijdens contact met:
- familie of vrienden;
- werkgevers of collega's;
- hulpverleners;
- politie;
- justitie;
- verzekeraars;
- andere organisaties of instanties.
Wat zijn de gevolgen?
Secundaire victimisatie kan ervoor zorgen dat:
- stress en spanning toenemen;
- PTSS- of CPTSS-klachten verergeren;
- het vertrouwen in anderen afneemt;
- je gaat twijfelen aan jezelf;
- je minder snel hulp durft te zoeken;
- het herstel langer duurt.
Wat kun je doen?
Wanneer je merkt dat je niet goed wordt gehoord of begrepen, probeer daar dan iets mee te doen. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar het kan wel helpen. Je kunt bijvoorbeeld:
- iemand meenemen naar een belangrijk gesprek;
- vooraf opschrijven wat je wilt bespreken;
- vragen om uitleg als iets niet duidelijk is;
- aangeven hoe een reactie op jou overkomt;
- ondersteuning vragen aan een vertrouwenspersoon of belangenbehartiger;
- een klacht indienen als je vindt dat je onzorgvuldig bent behandeld.
Voor veel slachtoffers is erkenning een belangrijk onderdeel van herstel. Je hoeft het niet overal over eens te zijn om iemand serieus te nemen. Luisteren, respect tonen en zorgvuldig communiceren kunnen al een groot verschil maken.
Samenvatting
Secundaire victimisatie betekent dat een slachtoffer extra psychische schade oploopt door de manier waarop anderen reageren na een traumatische gebeurtenis. Een respectvolle behandeling en goede communicatie kunnen helpen om herstel te ondersteunen. Ontbreekt dat, dan kunnen klachten juist toenemen.
Lees ook:
- Institutionele gaslighting
- Klacht indienen