Na een verwijzing naar de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) kan het enige tijd duren voordat een behandeling begint. De lengte van de wachttijd verschilt per zorginstelling, regio en soort behandeling. Voor veel mensen is wachten moeilijk. Klachten kunnen in de tussentijd aanhouden of verergeren. Gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om deze periode zo goed mogelijk te overbruggen.
Waarom zijn er wachttijden?
De vraag naar geestelijke gezondheidszorg is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tegelijkertijd is het aantal beschikbare behandelaren en behandelplaatsen beperkt. De wachttijd hangt onder andere af van:
- de ernst en complexiteit van de klachten;
- de benodigde behandeling;
- de beschikbare capaciteit;
- de regio waarin je woont;
- de gekozen zorginstelling.
Blijf niet alleen met je klachten
Ook wanneer je nog op een behandeling wacht, is het belangrijk om niet alleen met je klachten te blijven rondlopen. Blijf daarom contact houden met:
- je huisarts;
- de praktijkondersteuner huisarts GGZ (POH-GGZ), als je daar onder behandeling bent;
- andere zorgverleners die bij je behandeling betrokken zijn.
Vraag naar alternatieven
Wanneer de wachttijd lang is, kun je informeren naar andere mogelijkheden. Vraag bijvoorbeeld:
- of een andere behandelaar eerder plaats heeft;
- of behandeling op een andere locatie mogelijk is;
- of een andere zorginstelling kortere wachttijden heeft;
- of tijdelijke begeleiding tijdens de wachttijd mogelijk is.
Wachtlijstbemiddeling
Veel zorgverzekeraars bieden wachtlijstbemiddeling aan. Een medewerker van de zorgverzekeraar kan samen met jou zoeken naar een zorgaanbieder waar je mogelijk sneller terecht kunt. Vraag je zorgverzekeraar welke mogelijkheden er zijn en welke voorwaarden daarvoor gelden.
Treeknormen
Voor de gezondheidszorg zijn landelijke streefnormen vastgesteld voor de maximale aanvaardbare wachttijd. Deze worden de Treeknormen genoemd. Worden deze wachttijden overschreden, dan kun je met je zorgverlener of zorgverzekeraar bespreken welke mogelijkheden er zijn om eerder geholpen te worden of een andere zorgaanbieder te vinden. De Treeknormen zijn streefnormen. Zij geven richting aan de gewenste wachttijden, maar betekenen niet dat behandeling altijd direct beschikbaar is. De Treeknormen zijn geen wet en worden ook niet door de NZa vastgesteld. Het zijn landelijke veldnormen die zijn afgesproken door zorgaanbieders, zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties. De NZa houdt toezicht op de toegankelijkheid van de zorg en gebruikt deze normen bij het monitoren van wachttijden.
Wanneer moet je direct contact opnemen?
Wacht niet af wanneer:
- je klachten duidelijk verergeren;
- je dagelijks functioneren sterk achteruitgaat;
- je jezelf of anderen niet meer veilig voelt;
- er sprake is van een crisissituatie.
Heb je rechten tijdens een wachttijd?
Je hebt recht op passende en verantwoorde zorg. Dat betekent ook dat je vragen mag stellen over de wachttijd, de voortgang van je aanmelding en de mogelijkheden om eerder geholpen te worden. Bespreek daarom met je zorgverlener of zorgverzekeraar:
- de verwachte wachttijd;
- mogelijke alternatieven;
- wachtlijstbemiddeling;
- tijdelijke ondersteuning tijdens de wachttijd.
- Vraag direct hoe lang de wachttijd ongeveer is.
- Houd contact met je huisarts of POH-GGZ.
- Informeer naar wachtlijstbemiddeling via je zorgverzekeraar.
- Vraag of een andere zorgaanbieder eerder plaats heeft.
- Trek op tijd aan de bel wanneer je klachten veranderen of verergeren.
Wachttijden in de GGZ zijn helaas niet ongebruikelijk. Blijf tijdens deze periode in contact met je huisarts of andere zorgverleners en informeer naar alternatieven wanneer de wachttijd lang is.Door gebruik te maken van wachtlijstbemiddeling, tijdelijke ondersteuning en goede communicatie met je zorgverleners kun je de periode tot de start van de behandeling zo goed mogelijk overbruggen.
Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:
- Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) – Treeknormen en wachttijden in de GGZ.
- Zorginstituut Nederland - Kwaliteitsstandaarden en Register
- Rijksoverheid – Rechten en plichten bij een medische behandeling
- Nederlandse multidisciplinaire richtlijn Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
- GGZ-zorgstandaarden voor psychotrauma en stressorgerelateerde stoornissen.