Er zijn verschillende behandelingen voor PTSS en CPTSS. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van jouw klachten, persoonlijke situatie en de uitkomsten van de diagnostiek. Er bestaat geen behandeling die voor iedereen hetzelfde werkt. Daarom wordt samen met jou gekeken welke behandeling het beste aansluit bij jouw hulpvraag, mogelijkheden en behandeldoelen. In dit thema worden de meest voorkomende behandelingen voor PTSS en CPTSS uitgelegd.
Een behandeling is maatwerk
Iedere persoon is anders en iedere traumatische ervaring is uniek. Daarom wordt een behandeling altijd afgestemd op jouw persoonlijke situatie.Bij het kiezen van een behandeling wordt onder andere gekeken naar:
- de diagnose;
- de aard en ernst van de klachten;
- de duur van de klachten;
- het soort trauma of traumatische ervaringen;
- eventuele andere psychische of lichamelijke aandoeningen;
- eerdere behandelingen;
- jouw wensen en behandeldoelen.
Behandelingen volgens professionele richtlijnen
Behandelaren werken zoveel mogelijk volgens nationale en internationale richtlijnen. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en beschrijven welke behandelingen bewezen effectief zijn voor PTSS en CPTSS. Richtlijnen helpen behandelaren bij het maken van keuzes, maar vormen geen vast stappenplan. Er wordt altijd gekeken welke behandeling het beste past bij jouw persoonlijke situatie.
Traumagerichte behandelingen
Voor veel mensen met PTSS vormen traumagerichte behandelingen de eerste keuze. Deze behandelingen richten zich op het verwerken van de traumatische herinneringen en het verminderen van de klachten die daardoor zijn ontstaan. Voorbeelden van traumagerichte behandelingen zijn:
- EMDR;
- Imaginaire Exposure;
- Narratieve Exposure Therapie (NET);
- Imagery Rescripting (ImRs);
- Beknopte Eclectische Psychotherapie voor PTSS (BEPP).
Aanvullende behandelingen
Soms is één behandeling voldoende. In andere situaties worden meerdere behandelingen gecombineerd. Naast traumagerichte behandelingen kunnen bijvoorbeeld ook worden ingezet:
- Cognitieve Gedragstherapie (CGT);
- Acceptance and Commitment Therapy (ACT);
- Dialectische Gedragstherapie (DGT);
- Psychomotorische Therapie (PMT);
- vaktherapie;
- groepstherapie;
- medicatie.
Samen beslissen
Een behandeling werkt vaak het beste wanneer jij actief betrokken bent bij de keuzes die worden gemaakt. Bespreek daarom altijd met je behandelaar:
- waarom een bepaalde behandeling wordt geadviseerd;
- wat je van de behandeling kunt verwachten;
- welke voordelen en mogelijke nadelen er zijn;
- welke alternatieven beschikbaar zijn;
- wanneer de behandeling wordt geëvalueerd.
Wat als een behandeling niet voldoende helpt?
Niet iedere behandeling heeft direct het gewenste resultaat. Soms is het nodig om:
- de behandeling aan te passen;
- een andere behandeling te kiezen;
- meerdere behandelingen te combineren;
- aanvullende ondersteuning in te zetten.
Praktische tips
- Stel vragen over de voorgestelde behandeling.
- Vraag waarom juist deze behandeling wordt geadviseerd.
- Bespreek eerdere ervaringen met behandelingen.
- Geef aan wanneer je ergens onzeker over bent.
- Bespreek samen wanneer de behandeling wordt geëvalueerd.
Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor PTSS en CPTSS. Welke behandeling het beste past, hangt af van jouw klachten, persoonlijke situatie en behandeldoelen.Samen met je behandelaar kies je een behandeling die aansluit bij jouw situatie. In de volgende artikelen van dit thema worden de verschillende behandelingen uitgebreid besproken.
Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op:
- Nederlandse multidisciplinaire richtlijn Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
- GGZ-zorgstandaarden voor psychotrauma en stressorgerelateerde stoornissen.
- DSM-5-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) – American Psychiatric Association (APA).
- ICD-11 (International Classification of Diseases) – Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).