Inleiding
Wanneer je hulp krijgt voor PTSS, CPTSS of andere psychische klachten, heb je verschillende rechten. Deze rechten zijn vastgelegd in de Nederlandse wet en zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat je goede, veilige en respectvolle zorg ontvangt.Door je rechten te kennen, kun je beter meedenken over je behandeling en weet je wat je mag verwachten van een zorgverlener. Tegelijkertijd is het belangrijk om te weten dat goede zorg een samenwerking is tussen jou en je behandelaar.
Recht op duidelijke informatie
Je hebt recht op begrijpelijke informatie over je klachten, de mogelijke diagnose, de voorgestelde behandeling en de eventuele risico's en voordelen daarvan. De zorgverlener moet de informatie zo uitleggen dat je deze kunt begrijpen. Begrijp je iets niet? Vraag dan gerust om extra uitleg.Je hebt onder andere recht op informatie over:
- de mogelijke diagnose;
- de voorgestelde behandeling;
- de verwachte duur van de behandeling;
- mogelijke voordelen en risico's;
- eventuele alternatieven.
Een behandeling wordt bij voorkeur in overleg met jou gekozen. Dit wordt ook wel samen beslissen genoemd. Dat betekent dat de zorgverlener zijn of haar deskundigheid inbrengt en jij jouw wensen, ervaringen en voorkeuren deelt. Samen wordt bekeken welke behandeling het beste aansluit bij jouw situatie. Je mag altijd vragen stellen en aangeven wat voor jou belangrijk is.
Toestemming voor een behandeling
Een zorgverlener mag een behandeling in principe alleen uitvoeren als jij daarvoor toestemming hebt gegeven. Dit wordt ook wel informed consent genoemd. Daarom is het belangrijk dat je vooraf voldoende informatie krijgt om een weloverwogen keuze te kunnen maken. Twijfel je over een behandeling? Bespreek dit dan met je behandelaar voordat de behandeling start.
Recht op inzage in je medisch dossier
Je hebt het recht om je eigen medisch dossier in te zien. Ook kun je meestal een kopie van (een deel van) het dossier opvragen. Vind je dat bepaalde gegevens niet juist of onvolledig zijn? Dan kun je vragen om een aanvulling of – in sommige gevallen – een correctie van je dossier.
Privacy en beroepsgeheim
Alles wat je met een zorgverlener bespreekt, valt onder het beroepsgeheim. Dat betekent dat persoonlijke informatie in principe niet met anderen mag worden gedeeld zonder jouw toestemming. Er zijn enkele wettelijke uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de veiligheid van jou of anderen ernstig in gevaar is. In dat soort situaties gelden speciale regels.
Recht op een second opinion
Twijfel je aan een diagnose of wil je weten of er andere behandelmogelijkheden zijn? Dan kun je een second opinion aanvragen. Een second opinion betekent dat een andere, onafhankelijke deskundige jouw situatie opnieuw beoordeelt. Bespreek dit bij voorkeur eerst met je behandelaar of huisarts.
Wat als je niet tevreden bent?
Ben je niet tevreden over de zorg of de manier waarop je bent behandeld? Bespreek dit dan eerst met de betrokken zorgverlener. Veel problemen kunnen in een gesprek worden opgelost. Kom je er samen niet uit, dan kun je meestal terecht bij een klachtenfunctionaris of de klachtenregeling van de zorginstelling. In sommige situaties is het mogelijk een klacht in te dienen bij een onafhankelijke geschilleninstantie.
Jouw rol als patiënt
Goede zorg is een samenwerking. Daarom is het belangrijk dat je:
- zo eerlijk mogelijk vertelt welke klachten je ervaart;
- vragen stelt wanneer iets niet duidelijk is;
- aangeeft wanneer een behandeling niet goed aansluit;
- veranderingen in je klachten bespreekt;
- samen met je behandelaar beslissingen neemt over de behandeling.
Als patiënt heb je verschillende rechten die ervoor zorgen dat je veilige en passende zorg kunt ontvangen. Je hebt recht op duidelijke informatie, inspraak in je behandeling, bescherming van je privacy, inzage in je medisch dossier en de mogelijkheid om een second opinion of een klacht in te dienen. Door je rechten te kennen, kun je actief meedenken over de zorg die je ontvangt.
Bronnen
- Rijksoverheid – Rechten en plichten van patiënten
- Patiëntenfederatie Nederland – Patiëntenrechten
- WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst) – informatie via de Rijksoverheid of de KNMG over de rechten en plichten van patiënten en zorgverleners.
- Rijksoverheid - Wat zijn mijn rechten en plichten bij een medische behandeling?