Inleiding
PTSS en CPTSS hebben niet alleen invloed op degene die de traumatische ervaringen heeft meegemaakt. Ook partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en andere naasten merken vaak de gevolgen. Naasten spelen vaak een belangrijke rol tijdens het herstel. Zij kunnen steun bieden, helpen bij praktische zaken en een luisterend oor zijn. Tegelijkertijd kan het ook voor hen emotioneel en soms zwaar zijn om iemand met PTSS of CPTSS te ondersteunen.
Waarom zijn naasten belangrijk?
Herstel verloopt vaak beter wanneer iemand zich gesteund voelt door mensen in de omgeving. Een veilige en begripvolle omgeving kan helpen om gevoelens van eenzaamheid, angst en onzekerheid te verminderen.Naasten kunnen bijvoorbeeld:
- een luisterend oor bieden;
- begrip tonen voor de klachten;
- helpen bij dagelijkse taken;
- ondersteunen bij afspraken met zorgverleners;
- aanmoedigen om hulp te blijven accepteren.
Wat kunnen naasten ervaren?
Het begeleiden van iemand met PTSS of CPTSS kan veel vragen en emoties oproepen. Naasten kunnen onder andere te maken krijgen met:
- onbegrip over het gedrag van hun dierbare;
- gevoelens van machteloosheid;
- zorgen over de toekomst;
- spanning binnen het gezin;
- overbelasting of vermoeidheid;
- onzekerheid over hoe zij het beste kunnen helpen.
Hoe kun je iemand ondersteunen?
Je hoeft het probleem niet op te lossen om een waardevolle steun te zijn. Vaak helpt het al om:
- rustig naar iemand te luisteren;
- geduldig te zijn;
- geen druk uit te oefenen;
- begrip te tonen voor de klachten;
- afspraken na te komen;
- samen kleine, haalbare stappen te zetten.
Vergeet ook jezelf niet
Goed zorgen voor een ander begint met goed zorgen voor jezelf. Wanneer je langdurig voor iemand zorgt of veel verantwoordelijkheid draagt, is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan je eigen gezondheid en welzijn. Denk bijvoorbeeld aan:
- voldoende rust nemen;
- sociale contacten onderhouden;
- blijven werken of hobby's blijven doen als dat mogelijk is;
- je eigen grenzen bewaken;
- hulp vragen wanneer het te zwaar wordt.
Samen naar afspraken
Sommige mensen vinden het prettig als een partner, familielid of vriend meegaat naar een afspraak met de huisarts of behandelaar.
Een naaste kan:
- meeluisteren;
- helpen om vragen te stellen;
- belangrijke informatie onthouden;
- ondersteuning bieden wanneer iemand gespannen is.
Wanneer hebben naasten zelf hulp nodig?
Soms raken naasten zelf overbelast of ontwikkelen zij psychische klachten door de langdurige belasting. Zoek ondersteuning wanneer je merkt dat je:
- voortdurend uitgeput bent;
- zelf angstig of somber wordt;
- moeite hebt om alle zorgtaken vol te houden;
- het gevoel hebt er alleen voor te staan.
Praktische tips
- Blijf met elkaar in gesprek.
- Luister zonder direct oplossingen aan te dragen.
- Heb begrip voor goede en slechte dagen.
- Respecteer elkaars grenzen.
- Durf zelf ook om hulp te vragen.
- Zorg goed voor jezelf.
Naasten spelen vaak een belangrijke rol bij het herstel van iemand met PTSS of CPTSS. Begrip, geduld en praktische ondersteuning kunnen veel betekenen. Tegelijkertijd is het belangrijk dat naasten ook goed voor zichzelf blijven zorgen en hulp zoeken wanneer de belasting te groot wordt. Herstel is een proces waarbij zowel de persoon met PTSS of CPTSS als de mensen om hem of haar heen ondersteuning kunnen gebruiken.
Bronnen
- GGZ Standaarden – Organisatie van zorg
(hoofdstuk over samenwerking met naasten en het betrekken van het sociale netwerk) - Patiëntenfederatie Nederland – Familie en naasten in de zorg
https://www.patientenfederatie.nl - MIND – Informatie voor familie en naasten van mensen met psychische klachten.
https://wijzijnmind.nl